ระบบการจัดเก็บทรัพยากรสารสนเทศ – กรอบความรู้ที่ 16 – 20

กุมภาพันธ์ 18, 2009

กรอบความรู้ที่ 16 – 20

กรอบที่ 16

เฉลยกรอบที่ 15

เนื้อหา


เลขหมู่ และผู้แต่งซ้ำกัน หมายความว่า หนังสือที่มีเลขหมู่ซ้ำกันและผู้แต่งคนเดียวกัน

หลักเกณฑ์และวิธีการจัดเรียงหนังสือบนชั้น (2)

5. หนังสือชื่อเรื่องเดียวกัน มีหลายฉบับ เรียงลำดับฉบับ หรือ Copy

6. หนังสือชุด (Volume) เรียงลำดับตามเล่ม

— คำถาม

หนังสือชุด (Volume) เป็นอย่างไร

.

กรอบที่ 17

เฉลยกรอบที่ 16

เนื้อหา

หนังสือชุด (Volume) คือ หนังสือที่ประกอบด้วยหนังสือหลายเล่ม มีเนื้อหาเป็นเรื่องเดียวกัน หรือประเภทเดียวกัน แต่สาระของเนื้อหาแยกกล่าวต่างกันออกไป เช่นหนังสือชุด The Venture of Islam: conscience and history in a world civilization ของ Marshall G.S. Hodgson

Volume 1 วิเคราะห์ถึงโลกทั่วไปก่อนที่จะมีศาสนาอิสลาม สิ่งท้าทายของศาสดา, การประสูติของพระมูหมัด และรัฐมุสลิมในยุคแรกเริ่ม คือ ระหว่าง ค.ศ.652 – 692

Volume 2 ศึกษาเกี่ยวกับประวัติของอารยธรรมอิสลามที่เป็นสากล จนถึงประมาณ ค.ศ. 1500

Volume 3 การฟื้นฟูของ

อารยธรรมอิสลามครั้งที่ 2

หลักเกณฑ์และวิธีการจัดเรียงหนังสือบนชั้น (3)

7. หนังสือที่ใช้สัญลักษณ์แทนเลขหมู่ ได้แก่ นวนิยาย เรื่องสั้น หนังสืออ่านเยาวชน ให้เรียงตามลำดับตัวอักษรของชื่อผู้แต่งจากซ้ายไปขวา

8. หนังสือที่มีสัญลักษณ์พิเศษเพิ่มเติมไว้เหนือเลขหมู่ ได้แก่ หนังสืออ้างอิง แบบเรียน คู่มือ ให้เรียงตามหมู่ จากน้อยไปหามาก

— คำถาม

หนังสือที่มีสัญลักษณ์พิเศษเพิ่มเติมไว้เหนือเลขหมู่ หมายความว่าอย่างไร

.

กรอบที่ 18

เฉลยกรอบที่ 17

เนื้อหา


หนังสือที่มีสัญลักษณ์พิเศษเพิ่มเติมไว้เหนือเลขหมู่ หมายความว่า หนังสือเล่มนั้นเป็นหนังสืออ้างอิง หรือหนังสือแบบเรียน หรือหนังสือคู่มือ หนังสือประเภทนี้ นอกเหนือ ไปจากการใช้อักษรย่อของประเภทหนังสือแล้ว ยังมีเลขหมู่ของหนังสือที่บอกเนื้อหาของหนังสือเพิ่มเติมอีกด้วย เช่น

500

ก175ว

หมายถึง หนังสือเล่มนี้เป็นหนังสืออ้างอิงในหมวดวิทยาศาสตร์

การจัดเก็บวารสาร

มีวิธีการดังนี้

  • วารสารปัจจุบัน จัดเก็บบนชั้นเอียง เรียงตามลำดับ

ตัวอักษรของชื่อวารสาร จากซ้ายไปขวา จากบนลงล่างตามลำดับ มีป้ายชื่อวารสารติดไว้ที่ชั้นวารสารเพื่อให้เกิด

ความสะดวกในการเก็บเข้าที่

  • วารสารล่วงเวลาไม่เกิน 1 ปี จัดวางไว้ที่ชั้นวารสาร

ล่วงเวลา จัดเรียงตามลำดับตัวอักษรของชื่อวารสาร

  • วารสารล่วงเวลาเกิน 1 ปี เย็บรวมเล่ม จัดให้บริการ

โดยเรียงลำดับตัวอักษรชื่อวารสารและทำดรรชนีวารสารเพื่อค้นหาบทความและเรื่องราวในวารสาร

การเก็บวารสารล่วงเวลาที่เย็บเล่ม เรียงลำดับตามตัวอักษร

— คำถาม เรียงวารสารต่อไปนี้เพื่อการจัดเก็บ

แม่โจ้ สินแพทย์ สารคดี ฉลาดซื้อ กุลสตรี

ขวัญเรือน แพรว

.

กรอบที่ 19

เฉลยกรอบที่ 18

เนื้อหา

เรียงวารสารเพื่อการจัดเก็บตามลำดับตัวอักษรได้ ดังนี้

กุลสตรี ขวัญเรือน ฉลาดซื้อ

แพรว แม่โจ้ สารคดี

สินแพทย์

การจัดเก็บหนังสือพิมพ์

มีวิธีการดังนี้

1.หนังสือพิมพ์ฉบับปัจจุบัน จัดเก็บโดยใส่ไม้แขวนวางไว้บริการที่ชั้นวางหนังสือพิมพ์

2.หนังสือพิมพ์ฉบับเก่าของแต่ละวัน เก็บไว้ที่ชั้นวางหนังสือพิมพ์ฉบับล่วงเวลา จัดเรียงไว้ตามลำดับอักษรชื่อหนังสือพิมพ์

3. หนังสือพิมพ์ที่เก่าเกิน 1 เดือน คัดเลือกบทความที่มีประโยชน์หรือน่าสนใจ และจัดเป็นทำกฤตภาค

— คำถาม

แท่นอ่านหนังสือพิมพ์เป็นที่สำหรับจัดเก็บหนังสือพิมพ์หรือไม่

.

กรอบที่ 20

เฉลยกรอบที่ 19

เนื้อหา

แท่นอ่านหนังสือพิมพ์จัดเป็นที่จัดเก็บหนังสือพิมพ์ฉบับปัจจุบัน

การจัดเก็บโสตทัศนวัสดุ

มีวิธีการดังนี้

1. จัดที่สำหรับเก็บโสตทัศนวัสดุ โดยแยกต่างหากจากหนังสือ

2. จัดเก็บโสตทัศนวัสดุแยกแต่ละประเภท

3. ให้หมวดหมู่เช่นเดียวกันกับหนังสือ (000 – 900) และ

เรียงลำดับตามหมวดหมู่หนังสือ

การจัดเก็บวัสดุอิเล็กทอนิกส์

มีวิธีการดังนี้

1. จัดที่สำหรับเก็บวัสดุอิเล็กทรอนิกส์ โดยแยกต่างหากจาก

หนังสือ

2. จัดเก็บวัสดุอิเล็กทรอนิกส์แยกแต่ละประเภท

3. ให้หมวดหมู่เช่นเดียวกันกับหนังสือ (000 – 900) และ

เรียงลำดับตามหมวดหมู่หนังสือ

— คำถาม

เมื่อผู้ใช้ต้องการใช้วัสดุประเภทโสตทัศนวัสดุหรือวัสดุอิเล็กทรอนิกส์ สามารถเลือกหยิบเองได้อย่างอิสระหรือไม่

(อ่านคำเฉลยท้ายกรอบเลยนะจ๊ะ)

.

.

เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน – หลังเรียน

เรื่อง ระบบการจัดเก็บทรัพยากรสารสนเทศ

ข้อ

ตอบ

ขอชมเชย ถ้าเฉลย ตรงหนูคิด

หากคิดผิด คิดไม่ถูก ดูเฉลย

หวังว่าหนู ได้ความรู้ มากมายเลย

ครูขอเอ่ย คำบ๊ายบาย สวัสดี


1

2

2

2

3

4

4

3

5

2

6

4

7

4

8

3

9

3

10

3

.

.


ระบบการจัดเก็บทรัพยากรสารสนเทศ – กรอบความรู้ที่ 11 – 15

กุมภาพันธ์ 18, 2009

กรอบความรู้ที่ 11 – 15

กรอบที่ 11

เฉลยกรอบที่ 10

เนื้อหา

ภาษาไทยเพื่อการสืบค้น อยู่ในหมวด 400 ภาษาศาสตร์ (Language)

เศรษฐศาสตร์จุลภาค อยู่ในหมวด 300 สังคมศาสตร์

(Social sciences)

อาหารไทยสี่ภาค อยู่ในหมวด 600 วิทยาศาสตร์ประยุกต์ หรือเทคโนโลยี (Technology)  

ดนตรีไทย อยู่ในหมวด700 ศิลปะและการบันเทิง (Arts and recreation)

การใช้ตัวอักษรร่วมกับเลขหมู่หรือแทนเลขหมู่ (1)

หนังสือบางประเภทอาจใช้สัญลักษณ์อย่างอื่นแทนหมวดหนังสือ เพื่อความสะดวกในการจัดเก็บ การค้นหา และประหยัดเวลา ดังนี้

1. หนังสืออ้างอิง (Reference) ใช้ตัวอักษร แทนหนังสือ

อ้างอิงภาษาไทย และใช้ตัวอักษร “R” แทนหนังสืออ้างอิงภาษาอังกฤษ

2. หนังสือแบบเรียน และหนังสือคู่มือ ใช้ตัวอักษร ย่อมาจาก แบบเรียน และใช้ตัวอักษร ย่อมาจาก คู่มือ

3. หนังสือสำหรับเด็ก ใช้ตัวอักษร ย่อมาจาก เยาวชน หรือตัวอักษร “J” ย่อมาจาก “Juvenile” แทนหนังสือเยาวชนภาษาอังกฤษ

— คำถาม

หนังสือเรื่อง เอมิลยอดนักสืบ ต้องใช้ตัวอักษรย่อว่า ย หรือ J

.

กรอบที่ 12

เฉลยกรอบที่ 11

เนื้อหา

หนังสือเรื่อง

เอมิลยอดนักสืบต้องใช้ตัวอักษรย่อว่า เพราะเป็นหนังสืออ่านสำหรับเยาวชนที่แปลมาเป็นภาษาไทยแล้ว แต่ถ้าหากยังเป็นภาษาอังกฤษอยู่จึงจะใช้อักษรย่อว่า J

การใช้ตัวอักษรร่วมกับเลขหมู่หรือแทนเลขหมู่ (2)

  • นวนิยายไทย

ใช้อักษรย่อว่า หรือ นว(ย่อมาจาก นวนิยาย)

  • นวนิยายภาษาอังกฤษ

ใช้อักษรย่อว่า “F” (ย่อมาจาก Fiction)

  • เรื่องสั้นไทย

ใช้อักษรย่อว่า ร.ส. (ย่อมาจาก เรื่องสั้น)

  • เรื่องสั้นภาษาอังกฤษ

ใช้อักษรย่อว่า “S.C.” (ย่อมาจาก Short Story Collection)

— คำถาม

หนังสือต่อไปนี้ต้องใช้อักษรย่อว่าอะไร

เจ้าหงิญ ข้างหลังภาพ เดอะ ดาวินชี่ โค้ด

.

กรอบที่ 13

เฉลยกรอบที่ 12

เนื้อหา

เจ้าหงิญ ใช้อักษรย่อว่า

“ร.ส.”

ข้างหลังภาพ ใช้อักษรย่อว่า

“น หรือ นว”

เดอะ ดาวินชี่ โค้ด ใช้อักษรย่อว่า

“F”

เลขเรียกหนังสือ (Call Number)

เลขเรียกหนังสือ หมายถึง ตัวเลขจำนวนหนึ่งที่กำหนดให้หนังสือแต่ละเล่ม เพื่อช่วยให้ทราบตำแหน่งที่อยู่ของหนังสือเล่มนั้นในห้องสมุด ซึ่งประกอบด้วย

  • เลขหมู่หนังสือ
  • อักษรตัวแรกของชื่อผู้แต่ง และเลขผู้แต่ง
  • อักษรตัวแรกของชื่อหนังสือ

— คำถาม

การจัดเรียงหนังสือบนชั้นพิจารณาส่วนใดของหนังสือเป็นลำดับแรก ระหว่าง ชื่อเรื่อง ชื่อผู้แต่ง และเลขหมู่หนังสือ

.

.

กรอบที่ 14

เฉลยกรอบที่ 13

เนื้อหา

การจัดเรียงหนังสือบนชั้นพิจารณา เลขหมู่หนังสือ เป็นลำดับแรก

การจัดเรียงหนังสือบนชั้น

การจัดเรียงหนังสือบนชั้น หมายถึง การนำหนังสือขึ้นชั้นให้ถูกต้องตามหมวดหมู่ และถูกต้องตามวิธีการจัดเรียงหนังสือบนชั้น เพื่อให้สามารถค้นหาหนังสือได้สะดวก รวดเร็ว และทำให้หนังสือบนชั้นมีความเป็นระเบียบเรียบร้อยน่าศึกษาค้นคว้า

— คำถาม

ขั้นตอนทั่วไปของการจัดเรียงหนังสือบนชั้นทำอย่างไร

.

กรอบที่ 15

เฉลยกรอบที่ 14

เนื้อหา

ขั้นตอนทั่วไปของการจัดเรียงหนังสือบนชั้น คือ

· แยกหนังสือภาษาไทยกับภาษาอังกฤษ

· แยกประเภทของหนังสือ

หลักเกณฑ์และวิธีการจัดเรียงหนังสือบนชั้น (1)

1.เรียงตามลำดับเลขเรียกหนังสือ คือเรียงจากเลขหมู่น้อยไปหามาก เรียงจากซ้ายไปขวา ชั้นบนลงชั้นล่าง โดยดูจากเลขเรียกหนังสือที่สันหนังสือ

2.เลขหมู่ซ้ำกัน เรียงตามลำดับอักษรผู้แต่ง

3.เลขหมู่และอักษรชื่อผู้แต่งซ้ำกัน เรียงลำดับเลขผู้แต่ง

4. เลขหมู่และผู้แต่งซ้ำกัน เรียงตามลำดับอักษรชื่อเรื่อง

— คำถาม

เลขหมู่และผู้แต่งซ้ำกัน หมายความว่าอย่างไร

.

.


ระบบการจัดเก็บทรัพยากรสารสนเทศ – กรอบความรู้ที่ 6 – 10

กุมภาพันธ์ 18, 2009

กรอบความรู้ที่ 6 – 10

กรอบที่ 6

เฉลยกรอบที่ 5

เนื้อหา

การจัดหมู่หนังสือระบบทศนิยม ดิวอี้ได้รับความนิยมในการจัดหมู่หนังสือของห้องสมุดขนาดเล็ก ถึงขนาดกลาง เช่น ห้องสมุดโรงเรียน ห้องสมุดประชาชน เป็นต้น

การจัดหมู่หนังสือระบบทศนิยมดิวอี้

(Dewey Decimal Classification)

เรียกย่อๆว่า D.C. หรือ D.D.C เป็นระบบการจัดหมวดหมู่หนังสือในห้องสมุดซึ่งเป็นที่นิยมระบบหนึ่ง คิดค้นโดยเมลวิล ดิวอี้ ในขณะที่เขา กำลังเป็นผู้ช่วยบรรณารักษ์อยู่ที่วิทยาลัยแอมเฮอร์ส (Amherst College)  การจัดหมวดหมู่หนังสือตามระบบทศนิยมดิวอี้นั้น มีการแบ่งหนังสือออกเป็นหมวดหมู่ต่างๆ จากหมวดหมู่ใหญ่ไปหาหมวดหมู่ย่อย สรุปได้ดังนี้

  • แบ่งออกเป็น 10 หมวดใหญ่ (Classes) ใช้เลขหลักร้อย
  • แต่ละหมวดใหญ่แบ่งเป็น 10 หมวดย่อย (Division) ใช้เลขหลักสิบ
  • แต่ละหมวดย่อยแบ่งเป็น 10 หมู่ย่อย (Section) ใช้เลขหลักหน่วย
  • แต่ละหมู่ย่อยแบ่งให้ละเอียดลงไปด้วยจุดทศนิยม

— คำถาม

ดิวอี้ใช้อะไรเป็นสัญลักษณ์แทนเนื้อหาวิชา

.

กรอบที่ 7

เฉลยกรอบที่ 6

เนื้อหา

ดิวอี้ใช้ ตัวเลข เป็นสัญลักษณ์แทนเนื้อหาวิชา เช่น 100 หมายถึงหนังสือที่อยู่ในหมวดปรัชญา

การจัดหมู่หนังสือระบบทศนิยมดิวอี้

(Dewey Decimal Classification)

โดยใช้ตัวเลขเป็นสัญลักษณ์แทนเนื้อหาของหนังสือ

การแบ่งครั้งที่1 หมวดใหญ่ (Classes)

แบ่งสรรพวิชาออกเป็นประเภทใหญ่ ๆ 10 หมวด

โดยใช้ตัวเลขหลักร้อยเป็นตัวบ่งชี้

000 เบ็ดเตล็ด ความรู้ทั่วไป(Generalities) วิชาที่ให้ความรู้

หลายๆเรื่อง ไม่อาจจัดไว้ในหมวดหมู่ใด

100 ปรัชญา (Philosophy) วิชาที่ว่าด้วยหลักความรู้และหลัก

ความจริง

200 ศาสนา (Religion) วิชาที่มนุษย์ต้องการค้นหาความจริงที่ทำให้เกิดทุกข์ และความหลุดพ้นจากความทุกข์

300 สังคมศาสตร์ (Social sciences) วิชาที่กล่าวถึงความสัมพันธ์ของมนุษย์ เมื่อมนุษย์มาอยู่รวมกันเป็นสังคมขึ้นมา

400 ภาษาศาสตร์ (Language) วิชาที่ช่วยในการสื่อสาร ทำให้มนุษย์เข้าใจซึ่งกันและกัน
500 วิทยาศาสตร์ (Science) วิชาที่มนุษย์ต้องการทราบความจริงของธรรมชาติ

600 วิทยาศาสตร์ประยุกต์ หรือเทคโนโลยี (Technology) วิชาที่มนุษย์นำเอาความรู้ที่เกี่ยวกับความจริงของธรรมชาติมาประยุกต์ใช้ ให้เกิดประโยชน์กับตน

700 ศิลปะและการบันเทิง (Arts and recreation) วิชาที่มนุษย์สร้างสรรค์ขึ้นเพื่อความบันเทิงใจของตน
800 วรรณคดี (Literature) วิชาที่มนุษย์ต้องการแสดงความคิด

ความประทับใจไว้ด้วยสัญลักษณ์ที่เป็นตัวอักษร
900 ประวัติศาสตร์และภูมิศาสตร์(History and geography) วิชา ที่ได้บันทึกเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในยุกต์สมัยต่างๆ เพื่อให้อนุชนรุ่นหลังได้รับทราบ

— คำถาม

จัดหนังสือต่อไปนี้ลงในหมวดใหญ่ให้ถูกต้อง

นิราศเดือน ลิงคอล์น มหาบุรุษ อาหารพื้นเมืองภาคใต้

ฮูปแต้มในสิมอิสาน

.

กรอบที่ 8

เฉลยกรอบที่ 7

เนื้อหา

จัดหนังสือที่ลงในหมวดใหญ่ได้ดังนี้

นิราศเดือน หมวด 800 วรรณคดี

เพราะ เป็นเรื่องที่มนุษย์ได้แสดงความคิด ความประทับใจไว้ด้วยสัญลักษณ์ที่เป็นตัวอักษร

ลิงคอล์น มหาบุรุษ

หมวด 900 ประวัติศาสตร์ เพราะเป็นเรื่องชีวประวัติของบุคคล หากแบ่งเป็นหมวดย่อย อยู่ในหมู่920 ชีวประวัติ

อาหารพื้นเมืองภาคใต้

หมวด 600 วิทยาศาสตร์ประยุกต์ หรือเทคโนโลยี เพราะเป็นเรื่องที่มนุษย์นำเอาความรู้ที่เกี่ยวกับความจริงของธรรมชาติมาประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์กับตน

ฮูปแต้มในสิมอิสาน

หมวด 700 ศิลปกรรมและการบันเทิง เพราะเป็นเรื่องที่มนุษย์สร้างสรรค์งานศิลปะขึ้นมา เพื่อความบันเทิงใจของตน

การแบ่งครั้งที่ 2 หมวดย่อย (Division)

แบ่ง10 หมวดใหญ่ออกเป็นอีก 10 หมวดย่อย

โดยใช้ตัวเลขหลักสิบเป็นตัวบ่งชี้

ตัวอย่าง

300 สังคมศาสตร์

310 สถิติ

320 รัฐศาสตร์

330 เศรษฐศาสตร์

340 กฎหมาย

350 รัฐประศาสนศาสตร์

360 สวัสดิภาพสังคม

370 การศึกษา

380 การพาณิชย์

390 ขนบธรรมเนียมประเพณี นิทานพื้นเมือง

— คำถาม

หนังสือ ประเพณีพิธีมงคลไทยอิสาน ควรจัดอยู่ในหมู่หนังสือใด เพราะเหตุใด

.

กรอบที่ 9

เฉลยกรอบที่ 8

เนื้อหา

หนังสือ ประเพณีพิธีมงคลไทยอิสาน ควรจัดอยู่ในหมู่หนังสือ 390 ขนบธรรมเนียมประเพณี นิทานพื้นเมือง เพราะเป็นเรื่องที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับขนบธรรมเนียมประเพณี

การแบ่งครั้งที่ 3 หมู่ย่อย (Section)

แบ่ง10 หมวดย่อยออกเป็นอีก 10 หมู่

โดยใช้ตัวเลขหลักหน่วยเป็นตัวบ่งชี้

ตัวอย่าง

300 สังคมศาสตร์ (หมวดใหญ่ Classes)

330เศรษฐศาสตร์ (หมวดย่อย Division)

331 เศรษฐศาสตร์แรงงาน

332 เศรษฐศาสตร์การเงิน

333 เศรษฐศาสตร์ที่ดิน

334 สหกรณ์

335 ระบบสังคมนิยมและระบบที่เกี่ยวข้อง

336 การคลังของรัฐ

337 เศรษฐศาสตร์ระหว่างประเทศ

338 ผลผลิตทางการเกษตร

339 เศรษฐศาสตร์มหภาค

— คำถาม

หนังสือเรื่อง คัมภีร์ปาล์มน้ำมัน พืชเศรษฐกิจเพื่อผู้บริโภคและอุปโภค ควรจัดอยู่ในหมู่หนังสือใด เพราะเหตุใด

.

กรอบที่ 10

เฉลยกรอบที่ 9

เนื้อหา

หนังสือเรื่อง คัมภีร์ปาล์ม

น้ำมัน พืชเศรษฐกิจเพื่อ

ผู้บริโภคและอุปโภค ควรจัดอยู่ในหมู่หนังสือ 338 ผลผลิต

ทางการเกษตร เพราะปาล์มน้ำมันเป็นผลผลิตทางการเกษตร

การแบ่งครั้งที่ 4 จุดทศนิยม

เพื่อระบุเนื้อหาวิชาเฉพาะเจาะจง

โดยใช้จุดทศนิยม

ตัวอย่าง

300 สังคมศาสตร์ (หมวดใหญ่ Classes)

330เศรษฐศาสตร์ (หมวดย่อย Division)

332 เศรษฐศาสตร์การเงิน (หมู่ย่อย Section)

332.1 ธนาคารและการธนาคาร

332.11 ธนาคารกลางของประเทศ ธนาคารแห่งชาติ

332.12 ธนาคารพาณิชย์

332.178 บริการพิเศษ เช่นบัตรเครดิต

332.21 สถาบันการให้เครดิตทางการเงินและการกู้เงิน

332.4 เงินตรา

332.6 การลงทุน

332.673 การลงทุนระหว่างประเทศ

332.75 การล้มละลาย

332.9 การปลอมแปลงเงินตรา

— คำถาม

จัดหนังสือต่อไปนี้เข้าหมวดใหญ่ (Classes) ให้ถูกต้อง

ภาษาไทยเพื่อการสืบค้น เศรษฐศาสตร์จุลภาค

อาหารไทยสี่ภาค ดนตรีไทย

.

.


ระบบการจัดเก็บทรัพยากรสารสนเทศ – กรอบความรู้ที่ 1 – 5

กุมภาพันธ์ 18, 2009

– อ่านเนื้อหาก่อน

– จากนั้นตอบคำถาม

– แล้วตรวจคำตอบทางซ้ายมือของกรอบต่อไป

.

กรอบที่ 1

กรอบที่

เนื้อหา

ระบบการจัดเก็บทรัพยากรสารสนเทศ

ระบบการจัดเก็บทรัพยากรสารสนเทศ คือการนำทรัพยากรสารสนเทศมาจัดเก็บให้เป็นระเบียบเรียบร้อย เพื่อให้ผู้ใช้บริการสามารถเข้าถึงสารสนเทศที่ต้องการได้โดยสะดวกและรวดเร็ว

การที่ห้องสมุดมีทรัพยากรสารสนเทศเป็นจำนวนมากและหลากหลายรูปแบบ จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีการจัดหมวดหมู่ทรัพยากรสารสนเทศให้เป็นระเบียบเรียบร้อย

ระบบการจัดเก็บทรัพยากรสารสนเทศของห้องสมุด

หมายถึงการจัดหมวดหมู่หนังสือ การจัดเก็บวารสาร จุลสาร กฤตภาค การจัดเก็บโสตทัศนวัสดุ และการจัดเก็บวัสดุอิเล็กทรอนิกส์

— คำถาม

ระบบการจัดเก็บทรัพยากรสารสนเทศเป็นงานของห้องสมุด ทำไมจึงต้องให้ผู้ใช้ห้องสมุดศึกษาเรื่องนี้ด้วย

.

กรอบที่ 2

เฉลยกรอบที่ 1

เนื้อหา

ระบบการจัดเก็บทรัพยากรสารสนเทศเป็นงานของห้องสมุด แต่ผู้ใช้ห้องสมุดจำเป็น ที่จะต้องศึกษาเรื่องนี้ เพื่อสามารถเลือกใช้ทรัพยากรสารสนเทศอย่างถูกต้อง สะดวก รวดเร็ว และยังได้ชื่อว่า เป็นผู้ที่ใช้ห้องสมุดได้อย่าง ถูกระเบียบ และมีมารยาท ในการใช้ห้องสมุดอีกด้วย

การจัดหมู่หนังสือ (Book Classification)

การจัดหมู่หนังสือ คือการแบ่งหรือแยกประเภทหนังสือ โดยยึดหลักหนังสือที่มีเนื้อเรื่อง หรือลักษณะคำประพันธ์ที่คล้ายคลึงกันไว้ด้วยกัน ทั้งนี้เพื่อความสะดวกในการจัดเก็บและค้นหาหนังสือ

ประโยชน์ของการจัดหมู่หนังสือ

  • ช่วยให้หนังสือที่มีเนื้อเรื่องเดียวกัน สัมพันธ์กัน หรือคล้ายคลึงกันอยู่ด้วยกัน
  • ผู้ใช้สามารถค้นหาหนังสือได้สะอาด รวดเร็ว และสะดวกแก่เจ้าหน้าที่ในการจัดเก็บหนังสือเข้าชั้นอย่างเป็นระบบ และมีระเบียบ
  • ช่วยให้ห้องสมุดทราบว่ามีหนังสือและประเภท แต่ละสาขาวิชา และแต่ละเรื่องมากน้อยเพียงใด ซึ่งจะเป็นข้อมูลในการพิจารณาจัดซื้อหนังสือเพิ่ม

— คำถาม

การจัดหมู่หนังสือยึดหลักวิธีการจัดอย่างไร

.

กรอบที่ 3

เฉลยกรอบที่ 2

เนื้อหา


การจัดหมู่หนังสือยึดหลักวิธีการจัดดังนี้ คือ จัดหนังสือที่มีเนื้อหาเดียวกันไว้ด้วยกัน หรือลักษณะคำประพันธ์ที่คล้ายคลึงกันไว้ด้วยกัน

ประวัติ เมลวิล ดิวอี้ (Melvin Dewey)


เมลวิล ดิวอี้ เกิดเมื่อ 10 ธันวาคม ค.ศ.1851 (พ.ศ. 2394 ตรงกับสมัยรัชกาลที่ 4) ที่ อดัม เซนเตอร์ ใกล้กับเมืองอาเตอร์ ทาวน์ รัฐนิวยอร์ก พ่อชื่อ โจแอล แม่ชื่อ เอลิซ่า กรีน ดิวอี้เป็นน้องสุดท้องในจำนวน 5 คน ปู่ชื่อ โทมัส ดิวอี้ เป็นชาวอังกฤษ ที่อพยพไปอยู่ที่สหรัฐอเมริกา รัฐแมสซาจูเซตส์
เมื่อปี ค.ศ. 1630  เมื่อวัยเด็กครอบครัวของดิวอี้มีความสนิทสนมกับ หลุยส์ คอสซุท ชาวฮังการี ที่อพยพไปอยู่ที่นั่นเช่นกัน หลุยส์รักเด็กชายเมลวิลมาก และได้ให้เอาชื่อตนเองผนวก ไว้กับชื่อเมลวิลด้วยในตอนเด็กเมลวิลจึงมีชื่อเต็มว่า Melville Louis Kossuth Dewey แต่ภายหลังเมื่อโตขึ้น
ดิวอี้ได้ตัดชื่อของตนให้สั้นลงแม้แต่ชื่อต้นก็ตัดคำว่า le ซึ่งเป็น ส่วนท้ายของชื่อออก เหลือเพียง Melvin Dewey ดิวอี้ถึงแก่กรรม เมื่อ
26 ธันวาคม ค.ศ.1931 รวมอายุได้ 80 ปี

ผลงานที่สำคัญของดิวอี้ที่ริเริ่มไว้ให้แก่วงวิชาชีพบรรณารักษศาสตร์คือ


1. คิดแผนการแบ่งหมู่หนังสือระบบทศนิยมขึ้น และมีการใช้อย่างแพร่หลายในห้องสมุดโรงเรียนทั่วไป

2. ริเริ่มออกวารสาร Library Journal ซึ่งเป็นวารสารในวิชาชีพบรรณารักษศาสตร์ เพื่อเป็นสื่อกลางที่เปิดโอกาสให้บรรณารักษ์ได้แลกเปลี่ยนความรู้ความคิดเห็น

3. ก่อตั้งสมาคมห้องสมุดอเมริกันขึ้น ซึ่งเป็นสมาคมวิชาชีพที่สำคัญ ทำให้วิชาชีพบรรณารักษศาสตร์ได้รับการยอมรับจากสังคมจน เมววิล ดิวอี้ ได้รับยกย่องเป็นพิเศษว่าเขาคือ “The Father of Librarianship


— คำถาม

เมลวิล ดิวอี้ ได้รับการยกย่องเป็นพิเศษ คืออะไร

.

กรอบที่ 4

เฉลยกรอบที่ 3

เนื้อหา

เมลวิล ดิวอี้ได้รับยกย่องเป็นพิเศษว่าเขา คือ “The Father of Librarianship

แนวคิดในการแบ่งหมู่หนังสือของดิวอี้

ดิวอี้มีแนวคิดที่จะแบ่งหมู่หนังสือ โดยเริ่มจากหมวดหมู่แรก ดังนี้

หมวดหมู่ 100 – 199 ปรัชญา

ดิวอี้จัดเอาปรัชญาไว้เป็นหมู่แรกเพราะเขาคิดว่า ตั้งแต่เริ่มแรกคนเราคิดถึงตนเอง สงสัยว่าตัวเองเกิดมาทำไม ใครเป็นผู้รับผิดชอบให้เกิดมา ถ้าทำไม่ดีก็ถูกลงโทษ ความคิดเหล่านี้และการค้นหาเหตุผล คือ วิชาปรัชญา หนังสือในหมวดวิชาปรัชญาจะรวมหนังสือที่มีเนื้อหาด้านปรัชญา จิตวิทยา ตรรกศาสตร์

หมวดหมู่ 200 – 299 ศาสนา

เมื่อคิดหาเหตุผลและแน่ใจว่า การเกิดมาในโลกนี้เป็นไปโดยกำหนดของพระเจ้า พระเจ้าจึงเป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจให้ยึดมั่นอยู่ในความดีนั่นคือศาสนา หนังสือในหมวดศาสนานี้เนื้อหาจะกล่าวถึงคัมภีร์ไบเบิล เทววิทยา พระไตรปิฏก และ ศาสนาทุกศาสนา

หมวดหมู่ 300 – 399 สังคมศาสตร์

เมื่อมนุษย์นับถือพระเจ้า ก็เริ่มนึกถึงเพื่อนบ้าน นึกถึงการอยู่ร่วมกันเป็นหมู่พวก เป็นสังคมของมนุษย์ กฏหมายเป็นสิ่งสำคัญที่ทำให้คนเราอยู่ร่วมกันอย่างสงบสุข รวมทั้ง การศึกษา การปกครอง การติดต่อ และขนบธรรมเนียมประเพณี

หมวดหมู่ 400 – 499 ภาษา

เมื่อคนเรามีการติดต่อกัน จำเป็นต้องมีการสื่อสารเพื่อให้เกิดความเข้าใจกัน ซึ่งได้แก่ ภาษานั่นเอง หนังสือเกี่ยวกับภาษาต่าง ๆ เช่น ภาษาอังกฤษ ภาษาไทย ภาษาฝรั่งเศส จึงรวมอยู่ในหมวดหมู่นี้

— คำถาม

หนังสือ พุทธประวัติ ควรจัดอยู่ในหมวดปรัชญา ศาสนา หรือสังคมศาสตร์

.


กรอบที่ 5

เฉลยกรอบที่ 4

เนื้อหา

.


หนังสือ “พุทธประวัติ

จัดอยู่ในหมวดศาสนา

แนวคิดในการแบ่งหมู่หนังสือของดิวอี้ (ต่อ)

หมวดหมู่ 500 – 599 วิทยาศาสตร์

เมื่อมนุษย์สามารถติดต่อสื่อสารได้แล้ว มนุษย์ก็เริ่มสนใจธรรมชาติที่แวดล้อมตนเอง และนึกถึงสิ่งที่อยู่ไกลออกไปจากตนเอง จึงเกิดการศึกษาค้นคว้าหาเหตุผล ในปรากฏการณ์ต่าง ๆ ของธรรมชาติและได้ตั้งทฤษฎีต่าง ๆ ขึ้น สิ่งเหล่านี้คือวิทยาศาสตร์ เนื้อหาของหนังสือในหมวดหมู่วิทยาศาสตร์นี้จะเกี่ยวกับ คณิตศาสตร์ เคมี ดาราศาสตร์ ฟิสิกส์ ชีววิทยา

หมวดหมู่ 600 – 699 เทคโนโลยี หรือวิทยาศาสตร์ประยุกต์

คนเรามักชอบนำสิ่งที่อยู่ใกล้ ๆ ตัวมาใช้ให้เป็นประโยชน์ จึงเกิดประดิษฐกรรมหลายชนิดเพื่อนำมาใช้ในชีวิตประจำวัน เช่น

การประดิษฐ์เครื่องมือ เครื่องใช้ในการอุตสาหกรรม เครื่องไฟฟ้า ฯลฯ

หมวดหมู่ 700 – 799 ศิลปะและการบันเทิง

เมื่อชีวิตภายในบ้านอยู่เป็นสุขสบาย มีเวลาว่างคนเราก็รู้จักประดิษฐ์ของสวยงาม หรือศิลปะอื่น ๆ เช่น ดนตรี ขับร้อง เขียนรูป

หมวดหมู่ 800 – 899 วรรณคดี

การแสดงความรู้สึกนึกคิดของคนเรายังสามารถแสดงออกด้วยการเขียน เล่าถึงสิ่งต่าง ๆ แสดงออกทางอารมณ์ โดยการสร้างสรรค์ทั้งร้อยแก้วและร้อยกรอง ซึ่งเป็นการแสดงให้เห็นถึงความเจริญทางจิตใจและวรรณกรรมนั่นเอง

หมวดหมู่ 900 – 999 ประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ ชีวประวัติและ การท่องเที่ยว

เมื่อมนุษย์ได้สร้างสรรค์วรรณกรรมขึ้นมาแล้วก็ต้องการบันทึกไว้เป็นหลักฐาน บันทึกเรื่องราว ประวัติศาสตร์ ชีวประวัติและเรื่องราวที่ตนเองพบมาให้ผู้อื่นได้ทราบ หนังสือในหมวดหมู่นี้จึงเกี่ยวกับ

การท่องเที่ยว การบันทึกเหตุการณ์ต่างๆ ไว้เป็นลายลักษณ์อักษร

หมวดหมู่ 000 – 099 ความรู้ทั่วไป

ดิวอี้มีความคิดว่าในการแบ่งเนื้อหาของหนังสือออกเป็นหมวดใหญ่ๆ แล้วนั้น ยังมีหนังสืออีกกลุ่มหนึ่งที่ให้ความรู้หลายๆ เรื่อง จึงจัดให้มีหมวดความรู้ทั่วไปขึ้นมา รวบรวมหนังสือประเภทให้ความรู้ทั่วไปได้แก่ สารานุกรม บรรณานุกรม วารสาร ฯลฯ ไว้ในหมวดหมู่ ๐๐๐

— คำถาม

การจัดหมู่หนังสือระบบทศนิยมดิวอี้ได้รับความนิยมจัดในห้องสมุดประเภทใด


สาระการเรียนรู้ ระบบการจัดเก็บทรัพยากรสารสนเทศ

กุมภาพันธ์ 18, 2009

สาระการเรียนรู้

ระบบการจัดเก็บทรัพยากรสารสนเทศ

 

  • ความหมายของระบบการจัดเก็บทรัพยากรสารสนเทศ                                                     
  • การจัดหมู่หนังสือ                                                                                                                                                                 
  • ประวัติเมลวิล ดิวอี้                                                                                                               
  • แนวคิดในการแบ่งหมู่หนังสือของดิวอี้                                                                              
  • แนวคิดในการแบ่งหมู่หนังสือของดิวอี้ (ต่อ)                                             
  • การจัดหมู่หนังสือระบบทศนิยมของดิวอี้                                                                           
  • การแบ่งครั้งที่ 1 หมวดใหญ่ (Classes)                                                                                                                                
  • การแบ่งหมู่ครั้งที่ 2 หมวดย่อย (Division)                                                                                                    
  • การแบ่งหมู่ครั้งที่ 3 หมู่ย่อย (Section)                                                                                                                                  
  • การแบ่งหมู่ครั้งที่ 4 จุดทศนิยม                                                                                            
  • การใช้ตัวอักษรร่วมกับเลขหมู่หรือแทนเลขหมู่                                                                                                                  
  • เลขเรียกหนังสือ (Call Number)                                                                  
  • การจัดเรียงหนังสือบนชั้น                                                    
  • หลักเกณฑ์และวิธีการจัดเรียงหนังสือบนชั้น (1)                                                                                       
  • หลักเกณฑ์และวิธีการจัดเรียงหนังสือบนชั้น (2)               
  • หลักเกณฑ์และวิธีการจัดเรียงหนังสือบนชั้น (3)                                                                                       
  • การจัดเก็บวารสาร                                                                                        
  • การจัดเก็บหนังสือพิมพ์
  • การจัดเก็บโสตทัศนวัสดุ / การจัดเก็บวัสดุอิเล็กทรอนิกส์

 

 

สาระสำคัญ / แนวคิดหลัก

          ระบบการจัดเก็บทรัพยากรสารสนเทศ คือการนำทรัพยากรสารสนเทศมาจัดเก็บให้เป็นระบบและระเบียบ ผู้ใช้บริการจึงควรศึกษาระบบของการจัดเก็บเพื่อให้สามารถสืบค้นและเข้าถึงสารสนเทศได้อย่างสะดวกและรวดเร็ว

 

ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง

เข้าใจระบบของการจัดเก็บทรัพยากรสารสนเทศอย่างถูกต้อง และสามารถนำมาใช้ให้

เกิดประโยชน์ได้

 

จุดประสงค์การเรียนรู้

  • ด้านความรู้ความเข้าใจ (Knowledge)

1.         อธิบายความหมายและความสำคัญของการจัดหมู่หนังสือได้

2.         บอกประโยชน์ของการจัดหมู่หนังสือได้

3.         อธิบายวิธีการจัดหมู่หนังสือระบบทศนิยมของดิวอี้ได้

4.         บอกวิธีการจัดเรียงหนังสือบนชั้นได้

5.         อธิบายการจัดเก็บวารสาร หนังสือพิมพ์ จุลสาร กฤตภาค โสตทัศนวัสดุ และวัสดุอิเล็กทรอนิกส์ได้

  • ด้านทักษะกระบวนการ (Practice / Process)

จัดเรียง และจัดเก็บทรัพยากรสารสนเทศได้อย่างถูกต้อง

  • ด้านคุณลักษณะ เจตคติ ค่านิยม (Attitude)

ระบุความสำคัญของการจัดหมู่หนังสือ และการจัดเก็บทรัพยากรสารสนเทศอื่นๆได้

 

คำชี้แจง

นักเรียนเชื่อหรือไม่ว่า

บทเรียนสำเร็จรูปช่วยหนูได้นะ…….เพราะ

 

  • นักเรียนสามารถเรียนได้ด้วยตนเอง
  • หากไม่เข้าใจเปิดดูใหม่ ทดลองทำใหม่อีกก็ได้

อ้อ ! ใช้ทบทวนบทเรียนก็ได้นะ


ระบบการจัดเก็บทรัพยากรสารสนเทศ – แบบทดสอบก่อนเรียน – หลังเรียน

กุมภาพันธ์ 18, 2009

เลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว

 

1. ประโยชน์สูงสุดของการจัดเก็บทรัพยากรสารสนเทศอย่างเป็นระบบคืออะไร

    1. ช่วยรักษาทรัพยากรสารสนเทศ

    2. ช่วยให้สืบค้นได้สะดวกและรวดเร็ว

    3. ช่วยให้เกิดความเป็นระเบียบเรียบร้อย

    4. ช่วยให้การตรวจสอบและติดตามทรัพยากรสารสนเทศมีความชัดเจน

2. การจัดหมู่หนังสือ ยึดหลักใดเป็นสำคัญ

    1. ผู้แต่ง                                    

    2. เนื้อเรื่อง

    3. คำประพันธ์                             

    4. ขนาดของหนังสือ 

3. ข้อใดไม่ใช่ประโยชน์ของการจัดหมู่หนังสือ

    1. ผู้ใช้บริการสามารถค้นหาได้อย่างรวดเร็ว                                     

    2. หนังสือที่มีเนื้อเรื่องประเภทเดียวกันได้เรียงอยู่ด้วยกัน

    3. เป็นส่วนหนึ่งของข้อมูลเพื่อพิจารณาการจัดซื้อหนังสือ

    4. เพื่อความสะดวกในการตรวจสอบคุณภาพทางการศึกษา

4. การจัดหมู่หนังสือระบบทศนิยมของดิวอี้ ใช้ตัวเลขใดเป็นสัญลักษณ์แทนหนังสือประเภท

   วิทยาศาสตร์

    1. 300                                       

    2. 400

    3. 500                                       

    4. 600                    

5. ข้อใดไม่ใช่การจัดหมู่หนังสือระบบทศนิยมของดิวอี้

    1. ใช้จุดทศนิยมเป็นตัวแบ่งหมวดย่อย

    2. ใช้ตัวเลขหลักพันเป็นตัวแบ่งหมวดย่อย

    3. ใช้ตัวเลขหลักสิบเป็นตัวแบ่งหมวดย่อย                               

    4. ใช้ตัวเลขหลักหน่วยเป็นตัวแบ่งหมวดย่อย

 

 

 

 

6. “ J ” เป็นตัวอักษรที่ใช้เป็นสัญลักษณ์แทนหนังสือประเภทใด

    1. นวนิยาย                                  

    2. เรื่องสั้น      

    3. หนังสือแบบเรียน                      

    4. หนังสือสำหรับเยาวชน    

7. ข้อใดไม่ใช่ส่วนประกอบของเลขเรียกหนังสือ

    1. อักษรตัวแรกของชื่อผู้แต่ง             

    2. อักษรตัวแรกของชื่อหนังสือ          

    3. เลขหมู่กำหนดตามเนื้อหาของหนังสือ                                

    4. เลขหมู่กำหนดตามอักษรตัวแรกของชื่อหนังสือ

 8. การจัดเรียงหนังสือบนชั้น มีขั้นตอนใดเป็นขั้นตอนแรก

    1. แยกประเภทของหนังสือ                

    2. เรียงลำดับตามเลขเรียกของหนังสือ

    3. แยกหนังสือภาษาไทยกับภาษาอังกฤษ                               

    4. เรียงตามลำดับตัวอักษรของผู้แต่ง (กรณีผู้แต่งซ้ำกัน)

9. จัดเรียงลำดับขั้นตอนของการจัดเก็บวารสารให้ถูกต้อง

          ก. เย็บเล่ม

          ข. เรียงจากซ้ายไปขวา

          ค. ติดป้ายชื่อวารสารบนชั้นเอียง

          ง. จัดวางบนชั้นวารสารล่วงเวลา

    1. ก ข ค ง                                   

    2. ข ค ง ก            

    3. ค ข ง ก                                   

    4. ก ค ข ง          

10. ทรัพยากรสารสนเทศใดที่มีวิธีการจัดเก็บต่างไปจากข้ออื่น

   1. DVD                                       

   2. E – Book   

   3. Clippings                                  

   4. CD – ROM


บทเรียนสำเร็จรูป

กุมภาพันธ์ 10, 2009

คำชี้แจง

นักเรียนเชื่อหรือไม่ว่า

บทเรียนสำเร็จรูปช่วยหนูได้นะ…….เพราะ

<!–[if !supportLists]–>· <!–[endif]–>นักเรียนสามารถเรียนได้ด้วยตนเอง

<!–[if !supportLists]–>· <!–[endif]–>หากไม่เข้าใจเปิดดูใหม่ ทดลองทำใหม่อีกก็ได้

อ้อ ! ใช้ทบทวนบทเรียนก็ได้นะ

– อ่านเนื้อหาก่อน

จากนั้นตอบคำถาม

– แล้วตรวจคำตอบทางซ้ายมือของกรอบต่อไป



<!–[if gte mso 9]> Normal 0 false false false MicrosoftInternetExplorer4 <![endif]–><!–[if gte mso 9]> <![endif]–> <!–[endif]–>

กรอบที่ 1

เฉลยกรอบที่

เนื้อหา

 

ความหมายของการบริการของห้องสมุด

การบริการของห้องสมุด หมายถึง การบริการที่ห้องสมุดจัดทำขึ้นเพื่อให้บริการแก่ผู้ใช้ห้องสมุด ในด้านต่างๆดังนี้

  • อำนวยความสะดวกด้านการอ่าน และการค้นคว้า
  • ส่งเสริมการอ่านให้กว้างขวางและทั่วถึง
  • จัดบรรยากาศของห้องสมุดให้สะอาด สงบ สะดวกสบาย
  • จัดระบบทรัพยากรสารสนเทศให้เกิดความสะดวกสบายและรวดเร็วในการใช้

 

<!–[if !supportLists]–>— <!–[endif]–>คำถาม

อะไรบ้างที่เป็นประเด็นสำคัญซึ่งห้องสมุดควรให้บริการแก่ผู้เข้าใช้ห้องสมุด

<!–[if gte mso 9]> Normal 0 false false false MicrosoftInternetExplorer4 <![endif]–><!–[if gte mso 9]> <![endif]–> <!–[endif]–>

กรอบที่ 2

เฉลยกรอบที่ 1

เนื้อหา

 

 

1.อำนวยความสะดวกด้าน การอ่าน และการค้นคว้า

2. ส่งเสริมการอ่านให้กว้างขวาง และทั่วถึง

3. จัดบรรยากาศของห้องสมุด

ให้สะอาด สงบ สะดวกสบาย

4. จัดระบบทรัพยากรสารสนเทศให้เกิดความสะดวกสบายและรวดเร็วในการใช้

 

 

 

 

 

 

ความสำคัญของการบริการห้องสมุด

การบริการของห้องสมุดมีความสำคัญเป็นอย่างยิ่งเพราะเป็นงานที่เกี่ยวข้องกับผู้ใช้ทุกระดับที่เข้ามาใช้บริการ

ผู้ใช้บริการในห้องสมุดโรงเรียน ได้แก่ ผู้บริหาร ครูอาจารย์ นักเรียน ผู้ปกครอง และเจ้าหน้าที่อื่นๆ ดังนั้น

งานบริการของห้องสมุดโรงเรียนจึงเป็นงานที่จัดทำขึ้นเพื่อสนับสนุนการเรียนการสอน เพื่อให้บุคลากรได้ศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง และได้ใช้ประโยชน์จากทรัพยากรสารสนเทศมากที่สุด

 

<!–[if !supportLists]–>— <!–[endif]–>คำถาม

หากห้องสมุดเป็นร่างกาย การบริการของห้องสมุดเปรียบได้กับอวัยวะส่วนใดของร่างกาย

 

<!–[if gte mso 9]> Normal 0 false false false MicrosoftInternetExplorer4 <![endif]–><!–[if gte mso 9]> <![endif]–> <!–[endif]–>

กรอบที่ 3

เฉลยกรอบที่ 2

เนื้อหา

 

 

 

เปรียบได้กับหัวใจ เพราะห้องสมุดถือว่าการบริการเป็นสิ่งสำคัญที่สุด ที่จะทำให้ผู้ใช้บริการได้รับความสะดวก

 

 

การบริการของห้องสมุด

การบริการของห้องสมุดมีหลายด้านซึ่งขึ้นอยู่กับประเภทของห้องสมุด อาจจำแนกได้ดังนี้

  • บริการการอ่าน
  • บริการยืม คืน
  • บริการหนังสือจอง
  • บริการตอบคำถามและช่วยค้นคว้า
  • บริการแนะนำวิธีใช้ห้องสมุดหรือนำชมห้องสมุด
  • บริการถ่ายสำเนาสิ่งพิมพ์
  • บริการฐานข้อมูล
  • บริการพิเศษอื่นๆ

 

<!–[if !supportLists]–>— <!–[endif]–>คำถาม

ทำไมห้องสมุดจึงต้องมีการบริการหลายด้าน

<!–[if gte mso 9]> Normal 0 false false false MicrosoftInternetExplorer4 <![endif]–><!–[if gte mso 9]> <![endif]–> <!–[endif]–>

กรอบที่ 4

เฉลยกรอบที่ 3

เนื้อหา

 

 

 

 

เพราะผู้เข้าใช้บริการมีทุกระดับและมีจุดประสงค์ในการใช้ต่างกัน ห้องสมุดจึงต้องมีบริการหลายๆด้าน

 

 

 

 

บริการการอ่าน บริการยืม – คืน

บริการการอ่าน เป็นบริการพื้นฐานของห้องสมุดทุก

ประเภท ผู้ใช้ห้องสมุดสามารถเข้าไปอ่าน ดู หรือฟังข้อมูลสารสนเทศทุกรูปแบบและทุกประเภทจากห้องสมุดได้

 

บริการยืม คืน คือบริการให้ยืมและคืนทรัพยากร

สารสนเทศประเภทต่างๆตามระเบียบการยืมของห้องสมุด

แต่ละแห่ง เพื่อให้ความสะดวกในการใช้ทรัพยากรสารสนเทศ ในกรณีที่ยืมเกินกำหนด ผู้ยืมจะต้องเสียค่าปรับตามอัตราที่ห้องสมุดกำหนด

<!–[if !supportLists]–>— <!–[endif]–>คำถาม

คุณครูมนตรีชอบอ่านนิตยสาร สตาร์ ซอคเกอร์ คุณครูจะยืมกลับไปอ่านที่บ้านสักสองวันได้หรือไม่

 

<!–[if gte mso 9]> Normal 0 false false false MicrosoftInternetExplorer4 <![endif]–><!–[if gte mso 9]> <![endif]–> <!–[endif]–>

กรอบที่ 5

เฉลยกรอบที่ 4

เนื้อหา

 

 

 

 

ไม่ได้ เพราะสตาร์ ซอคเกอร์ เป็นนิตยสารที่ต้องมีไว้บริการพื้นฐานแก่ผู้อื่นที่เข้าใช้บริการ

การอ่านในห้องสมุด

 

 

 

บริการการหนังสือจอง เป็นบริการที่ห้องสมุดจัดแยกหนังสือรายวิชาต่างๆที่ครูผู้สอนกำหนดให้นักเรียนอ่านประกอบหรือค้นคว้าเพื่อทำรายงาน ห้องสมุดจะกำหนดระยะเวลาในการยืมต่างจากหนังสือทั่วๆไป

 

บริการตอบคำถามและช่วยค้นคว้า คือบริการที่ห้องสมุดจัดบรรณารักษ์ที่มีความรู้ความชำนาญไว้คอยบริการตอบคำถามทั่วๆไปหรือคำถามเฉพาะเจาะจงที่ต้องค้นหาคำตอบจากหนังสือประเภทต่างๆ

 

<!–[if !supportLists]–>— <!–[endif]–>คำถาม

ใครคือผู้ใช้บริการจากหนังสือจองบ้าง

 

<!–[if gte mso 9]> Normal 0 false false false MicrosoftInternetExplorer4 <![endif]–><!–[if gte mso 9]> <![endif]–> <!–[endif]–>

กรอบที่ 6

เฉลยกรอบที่ 5

เนื้อหา

 

 

 

 

ผู้ใช้บริการหนังสือจองคือครู ผู้สอน ใช้ในฐานะผู้จองหนังสือ ส่วนนักเรียนใช้หนังสือที่ครูได้จองไว้ให้เพื่อการศึกษาค้นคว้า

 

 

บริการแนะนำวิธีใช้ห้องสมุด หรือนำชมห้องสมุด คือบริการที่ห้องสมุดจัดทำเป็นประจำทุกปีในช่วงเปิดภาคเรียนภาคแรกของปีการศึกษา เพื่ออธิบายวิธีการใช้ห้องสมุดแก่สมาชิกผู้มาใหม่ ห้องสมุดส่วนใหญ่จะจัดทำเป็นคู่มือการใช้ห้องสมุดเพื่อให้ข้อมูล ประวัติของห้องสมุด วิธีใช้ทรัพยากรสารสนเทศและบริการต่างๆ พร้อมทั้งระเบียบและเงื่อนไขในการใช้บริการ

บริการถ่ายสำเนาสิ่งพิมพ์ เป็นบริการที่ห้องสมุดจัดให้

เพื่อสะดวกและประหยัดเวลาในการคัดลอกสิ่งพิมพ์ต่างๆในห้องสมุด ผู้ใช้ต้องจ่ายค่าบริการตามอัตราที่ห้องสมุดกำหนด

 

<!–[if !supportLists]–>— <!–[endif]–>คำถาม

ผู้ใช้บริการแนะนำวิธีใช้ห้องสมุดส่วนใหญ่มักเป็นนักเรียนชั้นใด

<!–[if gte mso 9]> Normal 0 false false false MicrosoftInternetExplorer4 <![endif]–><!–[if gte mso 9]> <![endif]–> <!–[endif]–>

กรอบที่ 7

เฉลยกรอบที่ 6

เนื้อหา

 

 

 

 

นักเรียนที่เข้าเรียนชั้นใหม่ในโรงเรียนแห่งนั้น เช่น นักเรียนชั้น ม. 1 หรือ ม. 4

 

บริการฐานข้อมูล เป็นบริการที่ห้องสมุดจัดทำขึ้นโดยผู้ใช้สามารถค้นหาหนังสือ สิ่งพิมพ์ และสื่อต่างๆได้ด้วยตนเอง เช่น บริการสืบค้นหนังสือด้วยเครื่องคอมพิวเตอร์ บริการฐานข้อมูลออนไลน์ เป็นต้น

 

บริการพิเศษอื่นๆ คือบริการที่ห้องสมุดจัดทำขึ้นเพื่ออำนวยความสะดวกให้แก่ผู้ใช้บริการค้นหาข้อมูลทางอินเทอร์เน็ต บริการซีดี รอม บริการห้องสมุดเคลื่อนที่ บริการชุมชน บริการจัดส่งเอกสารให้แก่ผู้ใช้ บริการขอใช้เป็นห้องประชุมเฉพาะกลุ่ม เป็นต้น

 

<!–[if !supportLists]–>— <!–[endif]–>คำถาม

การค้นข้อมูลจากฐานข้อมูลออนไลน์ที่มีข้อมูลอยู่เป็นจำนวนมาก ควรทำอย่างไรจึงจะทำให้ได้เฉพาะข้อมูลที่ตรงกับความต้องการ

<!–[if gte mso 9]> Normal 0 false false false MicrosoftInternetExplorer4 <![endif]–><!–[if gte mso 9]> <![endif]–> <!–[endif]–>

กรอบที่ 8

เฉลยกรอบที่ 7

เนื้อหา

 

 

 

1. ต้องระบุขอบเขตของ

ข้อมูลที่ต้องการอย่างชัดเจน

2. เชื่อมคำหลักหลายๆคำเพื่อกรองให้ได้เฉพาะข้อมูลที่ตรงตามความต้องการ คำเชื่อมที่สำคัญมีอยู่ 3 คำ คือ

  • และ (AND) หมายถึง

จำกัดขอบเขตของข้อมูลให้แคบลง

  • หรือ (OR) หมายถึง

เพิ่มขอบเขตของข้อมูลให้กว้างขึ้น

  • ไม่(NOT) หมายถึง

ลดขอบเขตของข้อมูลลง

 

ความหมายของกิจกรรมห้องสมุด

กิจกรรมห้องสมุดคืองานประเภทหนึ่งของห้องสมุดที่จัดขึ้นเพื่อส่งเสริมการอ่านหนังสือ การศึกษาค้นคว้า พัฒนานักเรียนให้เกิดทักษะในการใช้ทรัพยากรสารสนเทศของห้องสมุดเพื่อการเรียนการสอน


 

<!–[if !supportLists]–>— <!–[endif]–>คำถาม

การฝึกให้นักเรียนมีทักษะในการใช้ทรัพยากรของห้องสมุดมีประโยชน์อย่างไร

<!–[if gte mso 9]> Normal 0 false false false MicrosoftInternetExplorer4 <![endif]–><!–[if gte mso 9]> <![endif]–> <!–[endif]–>

กรอบที่ 9

เฉลยกรอบที่ 8

เนื้อหา

 

ช่วยให้นักเรียนสามารถศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองโดยใช้ทรัพยากรสารสนเทศได้อย่างมีประสิทธิภาพและตรงตามวัตถุประสงค์

 

 

 

ความสำคัญของกิจกรรมห้องสมุด การจัดกิจกรรมห้องสมุดมีความสำคัญดังต่อไปนี้

  • ช่วยประชาสัมพันธ์ห้องสมุด
  • ผู้ใช้ห้องสมุดได้รู้จักห้องสมุดเพิ่มขึ้น
  • ผู้ใช้ห้องสมุดเกิดความกระตือรือร้นที่จะเข้ามาอ่านหนังสือหรือศึกษาค้นคว้าหาความรู้เพิ่มเติม
  • ช่วยส่งเสริมให้นักเรียนเกิดความคิดสร้างสรรค์
  • ช่วยให้สามารถค้นคว้าหาข้อมูลมาเพื่อจัดกิจกรรมต่างๆให้สำเร็จลุล่วงไปได้ด้วยดี

<!–[if !supportLists]–>— <!–[endif]–>คำถาม

ประโยชน์สูงสุดของการจัดกิจกรรมห้องสมุดน่าจะตกอยู่กับใครมากที่สุด

<!–[if gte mso 9]> Normal 0 false false false MicrosoftInternetExplorer4 <![endif]–><!–[if gte mso 9]> <![endif]–> <!–[endif]–>

กรอบที่ 10

เฉลยกรอบที่ 9

เนื้อหา

 

 

ประโยชน์สูงสุดของการจัดกิจกรรมห้องสมุดจะตกอยู่กับผู้ใช้ห้องสมุดมากที่สุด

 

 

 

กิจกรรมที่นิยมจัดในห้องสมุด มีดังต่อไปนี้

  • กิจกรรมส่งเสริมความรู้เรื่องการใช้ห้องสมุด เช่น

การนำชมห้องสมุด การแนะนำการใช้ห้องสมุด

  • กิจกรรมส่งเสริมการอ่าน เช่น นิทรรศการ การเล่า

นิทาน การตอบปัญหา การอภิปราย การโต้วาที การแสดงละคร การแนะนำหนังสือ การประกวด การแข่งขัน การใช้เกมนำไปสู่การอ่าน

  • กิจกรรมส่งเสริมการเรียนการสอน เช่น การจัด

นิทรรศการ การตอบปัญหา การประกวด การแข่งขันทางวิชาการ การฟังการบรรยาย

<!–[if !supportLists]–>· <!–[endif]–>กิจกรรมส่งเสริมความรู้ทั่วไปและการใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ เช่น การฉายวีดิทัศน์ การแข่งขัน

การจัดทำเว็บไซด์ การจัดนิทรรศการป้ายนิเทศ การสาธิต

 

<!–[if !supportLists]–>— <!–[endif]–>คำถาม

การซ่อมและการถนอมหนังสือจัดเป็นกิจกรรมห้องสมุดประเภทใด

(กรอบนี้มีเฉลยท้ายกรอบนะจ๊ะ)

<!–[if gte mso 9]> Normal 0 false false false MicrosoftInternetExplorer4 <![endif]–><!–[if gte mso 9]> <![endif]–> <!–[endif]–>

* เฉลยกรอบ10 ประเภทกิจกรรมส่งเสริมความรู้ทั่วไปและการใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์

 

 

เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน – หลังเรียน

เรื่อง การบริการและกิจกรรมของห้องสมุด

ข้อ

ตอบ

เหตุผล

1

1

 

2

3

 

3

4

 

4

1

 

5

3

 

6

4

 

7

2

 

8

2

 

9

2

 

10

2

ข้อ 2. เป็นกิจกรรมที่ส่งเสริมความรู้ทั่วไป ส่วนข้ออื่นๆเป็นกิจกรรมที่ส่งเสริมการอ่าน